(untitled) (O`zbekiston tibbiyot ilmi, 2025)
Atopik dermatit multifaktorial kasallik bo‘lib, kelib chiqishida organizmdagi irsiy o‘zgarishlar va trigger mexanizmlarni birgalikdagi ta’siri natijasida yuzaga keladi. Ma’lumki, multifaktorial kasalliklarni etiopatogenetik «asosi» ma’lum bir polimorf shaklli, funksional nuqsonli gen (genetik «moyillik», gen-nomzodlar, gen-vositachilar) larni yaratib, atrof muhitga zararli ta’siri ko‘rsatadi. Tarixiy manbalarga asoslanib, atopik dermatit organizmning ingalyasion va oziq-ovqat allergenlariga «noodatiy» genetik determinatsiyalashgan reaksiyasi bo‘lib, javob tariqasida immunoglobulin E (IgE) va spetsifik IgE-antitanachalarining miqdorini ortishi bilan xarakterlanadi.Bizning bugungi ishimizda atopik dermatitni kelib chiqishi va boshqa allergik kasalliklar bilan komorbit kechishi xavf omillari yoritilgandir. Tadqiqot materiallari va usullari. 2019-2024 yillarda Toshkent tibbiyot akademiyasining ko‘p tarmoqli klinikasida yotib davolangan 6-12 yoshdagi 130 nafar BA va AtD bilan kasallangan bolalar olingan. Tadqiqot natijalari. atopik dermatitni BA bilan komorbid kechishi rivojlanishining tibbiy biologik va ijtimoiy xavf omillari aniqlangan;atopik dermatitni BA bilan komorbid kechishini erta tashxislash uchun peshobda Cys-LT miqdorini aniqlash muximligi asoslangan;atopik dermatitni BA bilan komorbid kechishini erta tashxislash usuli ishlab chiqilgan, davolash usuli takomillashtirilgan va uning samaradorligi peshobdagi leykotriyenlar va qondagi maxsus IgE miqdorini aniqlashga asoslangan. Xulosa. Atopik dermatitni bronxial astma bilan komorbid kechishining klinik ko‘rinishlarini aniqlash, tashxislash va davolash usullarini takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:bolalarda atopik dermatitni bronxial astma bilan komorbid kechishida, davolash usullarini optimallashtirish va birlamchi bo‘g‘inga tadbiq qilish.