(untitled) (O`zbekiston tibbiyot ilmi, 2025)
Kirish: Gemodializ (GD) – bu oxirgi bosqichdagi buyrak yetishmovchiligi bilan kasallangan bemorlarni davolashning eng asosiy usullaridan biri. Ushbu muolaja bemorlarning hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan bo‘lsa-da, uzoq muddatli gemodializ og‘iz bo‘shlig‘ida turli patologik o‘zgarishlarga olib kelishi mumkin. Maqsad: Mazkur tadqiqotning maqsadi – gemodializdagi bemorlarda og‘iz bo‘shlig‘i kasalliklari uchrash tezligini aniqlash, ushbu kasalliklarning patogenezini tahlil qilish. Material va uslublar: Tadqiqotga 158 nafar bemor jalb qilindi. Ularning 108 nafari gemodializ oluvchi bemorlar, 30 nafari buyrak yetishmovchiligi bilan kasallangan, lekin GD qilinmagan bemorlar, va 30 nafari sog‘lom shaxslar nazorat guruhi sifatida olindi. Tadqiqot davomida bemorlarning stomatologik holati klinik va laborator tahlillar orqali baholandi. Natijalar va muhokama: Tadqiqot natijalariga ko‘ra, gemodializdagi bemorlarning 70% ida og‘iz bo‘shlig‘i kasalliklari kuzatildi. Xususan, kserostomiya (quruq og‘iz sindromi), gingivit, stomatit va mukozitning yuqori darajada uchrashi aniqlandi. Uremik toksinlar va elektrolit muvozanatining buzilishi bu patologik jarayonlarning rivojlanishida asosiy omil bo‘ldi. Xulosa: Gemodializdagi bemorlar orasida og‘iz bo‘shlig‘i kasalliklarining yuqori uchrash darajasi kuzatildi. Ushbu bemorlar uchun individual stomatologik parvarish dasturlarini ishlab chiqish zarur. Shu bilan birga, gidratatsiyani ta’minlash, og‘iz bo‘shlig‘ining antiseptik vositalar bilan yuvilishini tavsiya qilish muhim ahamiyat kasb etadi.