(untitled) (O`zbekiston tibbiyot ilmi, 2025)
Mavzuning dolzarbligi. Parkinson kasalligi asab tizimining neyrodegnerativ kasalligi hisoblanib, nevrologiyaning eng dolzarb muammolaridan biridir. Motor fluktuatsiyalar Parkinson kasalligi bilan og‘rigan bemorlarda levodopa bilan uzoq muddatli davolashning xos asoratlaridan biri hisoblanadi. Tadqiqot maqsadi. Parkinson kasalligida motor fyuktuatsiyalarni bemorlar psixoemotsional holati va yashash sifatiga ta’sirini o‘rganish. Tadqiqot materiali va usullari. Parkinson kasalligining turli klinik shakllari bilan og‘rib kelayotgan 120 nafar bemorlar ro‘yhatga olindi. Tadqiqot davomida ko‘rsatkichlarini solishtirish maqsadida bemorlar 2 ta guruhga ajratildi, motor flyuktatsiyali bemorlar (55 nafar) va motor fluktuatsiyasiz bemorlar (65 nafar). Barcha bemorlarga klinik-nevrologik tekshiruv va neyropsixologik tadqiqot usullari o‘tkazildi. Tadqiqot natijalari. Motor fluktuatsiyalari mavjud guruhda affektiv buzilishlarning komorbid shakli - ya’ni depressiya + havotir holati sezilarli darajada yuqori uchradi: fluktuatsiyalari bor guruhda - 54,5% (30/55 bemor), fluktuatsiyalari yo‘q guruhda - 24,6% (16/65 bemor). Bu farqning ahamiyatliligi χ² test yordamida baholanganda, p<0,01 ko‘rsatkichi olindi. Demak, motor fluktuatsiyalar psixik buzilishlarning og‘irroq va komorbid (depressiya + xavotir) shakllari bilan kuchli bog‘liq ekanligi ta’kidlanishi mumkin. PDQ-39 shkalasi domenlari asosida olingan natijalardan ko‘rinib turibdiki, psixoemotsional buzilishlar turli darajada hayot faoliyatining deyarli barcha sohalariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Xulosa. PDQ-39 orqali hayot sifatini baholashda xavotir va depressiya bilan kechuvchi bemorlarda harakatlanish, har kunlik faoliyat, hissiy holat, kognitiv funksiyalar va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash sohalarida ishonchli pasayish kuzatildi. Eng yuqori salbiy ta’sir depressiya va xavotir birgalikda kechgan guruhda qayd etildi.