(untitled) (O`zbekiston tibbiyot ilmi, 2025)
Dolzarbligi. So‘nggi o‘n yilliklarda Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae, kam hollarda — Legionella pneumophila hamda virus-bakteriya assotsiatsiyalari bilan bog’liq atipik pnevmoniyalar ulushi ortib bormoqda. Tadqiqotning maqsadi — bolalarda atipik pnevmoniyada mikrotsirkulyator buzilishlarning o‘ziga xos xususiyatlarini o‘rganish va ularning klinik kechish hamda kasallikning prognostik ahamiyatidagi rolini baholashdan iborat. Materiallar va usullar. Tadqiqotga 2022–2024 yillar davomida Аndijon davlat tibbiyot instituti klinikasining pulmonologiya bo‘limida statsionar davolangan atipik pnevmoniya tashxisi qo‘yilgan 82 nafar bola jalb etildi. Bemorlarning yoshi 3 yoshdan 15 yoshgacha bo‘lib, o‘rtacha yosh 9,2 ± 3,1 yilni tashkil etdi. Kuzatilganlar orasida o‘g’il bolalar 45 nafar (54,9%), qiz bolalar esa 37 nafar (45,1%)ni tashkil etdi. Tadqiqot natijalari. Klinik ma’lumotlarni tahlil qilish shuni ko‘rsatdiki, atipik pnevmoniya bilan og’rigan bolalarda belgilarning ifodalanish darajasi va kasallikning davomiyligi to‘g’ridan-to‘g’ri uning og’irligiga bog’liq edi. Lyogka kechishi bo‘lgan bemorlarda isitma davomiyligi o‘rtacha 4,2 ± 1,1 kunni tashkil etdi, o‘rta og’irlikda — 7,3 ± 1,8 kun, og’ir kechishda esa 11,6 ± 2,4 kun (p < 0,01, lyogka forma bilan solishtirilganda). Shuningdek, gospitalizatsiya davomiyligi ham kasallik og’irligiga qarab turlicha bo‘lib, engil holatlarda o‘rtacha 8,4 ± 1,7 kundan og’ir holatlarda 18,2 ± 3,5 kungacha uzaygani aniqlandi. Xulosalar. Mikrotsirkulyator o‘zgarishlar darajasi kasallik og’irligiga bog’liq: engil kechishda perfuziyaning o‘rtacha buzilishlari kuzatiladi, o‘rta og’irlikda stazlar va perfuziya ko‘rsatkichlarining pasayishi qayd etiladi, og’ir hollarda esa mikrotsirkulyatsiyaning keskin susayishi, hatto kritik gipoperfuziyagacha etishi kuzatildi.