SIL KASALLIGI ILK MARTA ANIQLANGAN BEMORLARDA RUHIY BUZILISHLAR (O`zbekiston tibbiyot ilmi, 2025)
Mavzuning dolzarbligi.  Yuqumli kasallik sifatida sil kasalligi muammosi sil kasalligining keng tarqalgan kamayishi fonida o'z ahamiyatini yo'qotmaydi. Tadqiqot natijalari tashxis qo'yilgandan keyin sil kasalligi bilan og'rigan bemorlarda chegaraviy ruhiy kasalliklarning rivojlanishini ko'rsatadi, ularning bartaraf etilishi sil kasalligini kompleks davolash samaradorligini oshirishga yordam beradi. Tadqiqot maqsadi. Yangi tashxis qo'yilgan sil kasalligi bilan og'rigan bemorlarda psixoemotsional fonning o'ziga xos xususiyatlarini hisobga olish, aniqlangan buzilishlarni o'z vaqtida tuzatishni ta'minlash va ushbu toifadagi bemorlarning davolanish rejimidagi rolini oshirish uchun biz kimyoterapiyaning ikkinchi oyi oxirida keyingi rentgen tekshiruvidan oldin depressiv kasalliklarning mavjudligi va og'irligini baholashga qaror qildik. Tadqiqot materiallari va usullari. Tadqiqotda faol sil kasalligiga chalingan 120 nafar bemor ishtirok etdi. Ularning 78 nafari erkaklar, 42 nafari ayollardir. Nazorat guruhi poliklinikalarda muntazam tekshiruvdan o'tgan nisbatan sog'lom odamlardan, ya'ni 135 erkak va 45 ayoldan iborat edi. Tadqiqot T.I.Balashova tomonidan moslashtirilgan V.Zungning depressiv holatlarning differentsial diagnostikasi usuli yordamida o'tkazildi. Tadqiqot ambulator va statsionar sharoitlarda ruhiy yoki organik kasalliklarga chalingan depressiyaga uchragan bemorlar ishtirokida o'tkazildi. Tadqiqot natijalari. Ilk marta tashxis qo'yilgan sil kasalligi bilan og'rigan bemorlarning ko'pchiligida kimyoterapiyaning ikkinchi oyi oxiriga kelib depressiv buzilishlar yo'q edi. Sil kasalligi birinchi marta aniqlangan bemorlarning aksariyatida kimyoterapiyaning ikkinchi oyi oxiriga kelib depressiv buzilishlar aniqlanmadi. 26,6% bemorlarda nevrotik genezli yengil depressiya, har o‘ninchi bemorda - niqoblangan depressiya holati, 1,6% bemorda - haqiqiy depressiya aniqlangan. Xulosa. O‘z ruhiy holatini yaxshilash choralariga muhtoj bo‘lgan bemorlarni, shuningdek, sil kasalligi bilan birinchi marta og‘rigan bemorlarni aniqlash uchun T. I. Balashova tomonidan moslashtirilgan V. Zungning depressiv holatlarini qiyosiy tashxislash usulidan foydalanish mumkin.  Birinchi marta sil tashxisi qo‘yilgan bemorlarning aksariyatida kimyoterapiyaning ikkinchi oyi oxiriga kelib depressiv buzilishlar aniqlanmadi. Tadqiqot natijasida sil kasalligi birinchi marta aniqlangan bemorlar sog‘lom odamlarga qaraganda yengil depressiyani tez-tez boshdan kechirishlari aniqlandi. Shuning uchun turli darajadagi depressiv buzilishlarni yengish uchun maxsus tashkil etilgan psixologik va hatto ba’zi tibbiy yordam birinchi marta sil tashxisi qo‘yilgan bemorlarda kimyoterapiyaning ikkinchi oyi oxirida talab qilinishi mumkin.